گروه انتشاراتی ققنوس

بازسازى اسطوره بزرگ ایرانى - یادداشت روزنامه شرق بر "به دنبال فردوسی"

نویسنده: میترا صادقی
تاریخ: 29/خرداد/1385

روزنامه شرق

اشتیاق نوجوانان به آشنایى با دنیایى متفاوت از آنچه در آن زندگى مى کنند، رویارویى با آدم ها و آرا و عقایدشان و درک تجربیات تازه همواره یکى از علل علاقه مندى آنان به مطالعه بوده است، که در این میان آثار غیرداستانى از جمله زندگینامه سهم عمده اى در این شناسایى و برقرارى ارتباط داشته اند.
براساس تحقیقات انجام شده مى توان دریافت که کودکان و نوجوانان با خواندن زندگینامه هاى واقعى با وجود پیچیدگى ها و گهگاه زندگى پردرد و مشقت، دستاوردهاى بسیارى به دست مى آورند. «گرترود بى هرمن» معتقد است زندگینامه هایى که به درستى و با ارزش هاى ادبى ارائه شده است مى تواند سهم مهمى در انسجام شخصیت کودکان و نوجوانان و درک اجتماعى آنها داشته باشد. اگرچه سابقه نوشتن زندگینامه براى کودکان و نوجوانان در آمریکا و اروپا به سده هاى هفدهم تا نوزدهم میلادى برمى گردد اما پرداختن به این گونه ادبى در کشور ما سابقه اى طولانى ندارد. و شاید فقط بتوان در سال هاى اخیر به تجربیاتى از این دست در ارتباط با زندگینامه شهدا و چند تن از چهره هاى ماندگار یا مجموعه مفاخر ملى، مذهبى و یکى دو اثر دیگر اشاره کرد که عمدتاً توسط ناشران دولتى در ایران چاپ و مورد حمایت قرار گرفته است. اما کتاب به دنبال فردوسى جزء معدود زندگینامه هایى است که براى نوجوانان توسط یک ناشر غیردولتى به چاپ رسیده است. به دنبال فردوسى از سلسله کتاب هاى هفت جلدى به دنبال.... است که توسط نشر ققنوس منتشر شده است. در این سلسله کتاب ها تلاش شده تا به زندگى شخصیت هاى ملى- مذهبى، وقایع تاریخى و داستان هاى مشهور پرداخته شود. نویسنده اثر محمد حسینى در این کتاب زندگى بزرگترین حماسه سراى ایرانى را ترسیم مى کند. از دوران کودکى او مى گوید: معلم به پسرک نگاه کرده بود. «اسمت حسن نبود، پسرم؟»
«بله استاد، حسن ابن على.»
«على دهقان باژ؟»
«بله استاد.» قدم زنان پیش رفته بودند.
«پدرت مرد دانشمندى است.»
«مى دانم.»
حسینى در سایه گفت وگوهایى داستانى و روایتى صمیمى از سال ها تلاش و کوشش فردوسى براى خلق شاهنامه و اوضاع سیاسى آن دوره اثرى جذاب و خواندنى خلق کرده است و توانسته خواننده را قدم به قدم با خود تا پایان اثر یعنى زمانى که تابوت فردوسى بر سر دست هاست و از پى اش فرستادگان محمود غزنوى در جست وجوى او هستند، به همراه ببرد. «نترسید، هدیه سلطان است به شاعر بزرگ طوس. هفتاد بار شتر طلاى ناب.»
مردم همچنان بى اعتنا مى گذرند.
«با توام زن، فردوسى را نمى شناسى؟»
«دختر فردوسى جوابى نمى دهد.»
فرمانده به سوى نقال مى رود.
«تو مرد نمى دانى کجا مى شود پیدایش کرد؟»
نقال مى گوید: «در شاهنامه اش.» و به راه خود ادامه مى دهد.
بدون شک یکى از ملاک هاى خلق یک زندگینامه موفق، شخصیت پردازى خوب اثر است.
مارگارت فلمینگ ذوق هنرى لازم براى نوشتن یک زندگینامه خوب را با ذوق لازم براى نقاشى کردن یک چهره مقایسه مى کند و حسینى که نویسنده اى است توانا این ذوق را در پرداخت اثر به کار برده است.
اینکه فردوسى کیست و چه کرده است، اطلاعات جسته، گریخته اى است که در تاریکى فرورفته است اما در کتاب به دنبال فردوسى نویسنده اثر با علم و آگاهى نورى را به زندگى او مى تاباند که به خواننده نوجوان امکان مى دهد تا در پرتو این نور آنچه را مى خواهد ببیند و با انگیزه هاى فردوسى براى خلق شاهنامه و مشکلاتى که در مسیر او براى نوشتن وجود داشته آشنا شود.
«ابوالقاسم»!
زمزمه مى کند: «پدرم مرد و فراموش شد، اما دقیقى با هزار بیت تا ابد زنده خواهد بود.» همسرش مى گوید «ابوالقاسم». نمى شنود. فکر مى کند. «مردمى که این طور تحقیر شده اند، به یادآورى نیاز دارند. اسطوره لازم دارند. باید به یادشان آورد که مهم بوده اند و باز مى توانند مهم باشند.»
نکته مهم دیگرى که در خلق یک زندگینامه نباید از نظر دور داشت مسئولیت ویژه اى است که نویسنده در قبال درستى و موثق بودن شخصیت ها و زمان ها و مکان ها دارد.
مى هیل آربوت نات و دوروتى مى  برادریک معتقدند زندگینامه نویس ها پیش از آنکه دستشان به ماشین تحریر برود باید آماده باشند تا ماه ها و شاید بیشتر به مطالعه و پژوهش بپردازند. در این راستا در انتهاى کتاب «به دنبال فردوسى» مبحثى با عنوان درباره کتاب آمده است که در آن به منابع مورد استفاده براى خلق این اثر اشاره شده و علاوه بر آن به نظر مى رسد نویسنده این زندگینامه با اشراف بر اشعار شاهنامه و با رجوع به آنها بهره بسیارى از آنها براى خلق اثر برده است.
کتاب «به دنبال فردوسى» در هفت فصل به زندگى ابوالقاسم فردوسى پرداخته است و در پایان هر فصل اطلاعات دانشنامه اى ارزشمندى مربوط به زبان، حکام، اساطیر و موقعیت هاى جغرافیایى و حماسه ها براى نوجوانان با زبانى ساده و رسا تنظیم شده است. این اطلاعات دانشنامه اى تصویر روشن ترى از زمان و مکان و موقعیتى که فردوسى در آن قرار داشته به خوانندگان اثر مى دهد.
در پایان این مجموعه داستانى از شاهنامه با عنوان هفت خوان رستم به نظم و نثر آورده شده است.
هفت فصل و هفت خوان رستم یکى از هفت گانه هاى نشر ققنوس است که محمد حسینى توانسته با موفقیت آن را به نوجوانان معرفى کند. 

اطلاعات این کتاب

نام کتاب: به دنبال فردوسی
موضوع: به دنبال ...
نویسنده: محمد حسینی‌
مترجم: ندارد
مجموعه: به دنبال...
قیمت: 90000 ريال
شابک: 978-964-311-575-3
سال چاپ: 1393
نوبت چاپ: 4
نوع جلد: سلفون سخت
قطع کتاب: خشتی
تعداد صفحات: 120
وزن کتاب: 0
توضیحات کتاب:ابوالقاسم فردوسی، در سال 329 یا 330 هجری قمری متولد می‌شود و در اوایل قرن پنجم به عنوان بزرگ‌ترین حماسه‌سرای ایران چشم از جهان فرو می‌بندد. سال‌های زندگی فردوسی، یکی از درخشان‌ترین دوره‌های شعر و ادب فارسی است؛ سامانیان و غزنویان در این دوره،‌ثروت فراوانی نثار شاعران می‌کنند، اما فردوسی، این شاعر اسطوره‌های سربلند ایرانی، سرنوشتی دیگر دارد. به دنبال فردوسی روایتی جذاب و مستند از فراز و نشیب‌های زندگی ابوالقاسم فردوسی است. تصاویر و صفحات دانشنامه‌ای کتاب خواننده را با فرهنگ و تمدن کهن ایران آشنا می‌سازد.

کتاب های مرتبط با این کتاب