گروه انتشاراتی ققنوس

حکومت انسان بر انسان؛ یادداشتی پیرامون کتاب "تاریخ برده داری"

نویسنده: مهدی نصیری
تاریخ: 10/اردیبهشت/1385

روزنامه قدس

"تاریخ برده داری" سی و دومین کتاب از مجموعه کتابهای "تاریخ جهان" است که به تازگی با شمارگان 3000 نسخه توسط انتشارات ققنوس چاپ و منتشر گردیده است. در مجموع "تاریخ جهان" سعی دارد چشم اندازی گسترده و ژرف از سیر تاریخ عرضه کند. این مجموعه با ارایه زمینه های فرهنگی رخدادهای تاریخی، خواننده را مجذوب خود می سازد. در مجموعه "تاریخ جهان" اندیشه های سیاسی، فرهنگی و فلسفی تأثیرگذار را در گذر تمدن از بین النهرین و مصر باستان به یونان، روم، اروپای قرون وسطی و دیگر تمدنهای جهانی تا روزگار ما پی می گیرد. این مجموعه نه تنها برای آشنایی خوانندگان با مبانی تاریخ منبع خوب و کاملی است، بلکه همچنان در پی آگاه ساختن آنها از این واقعیت است که زندگی شان بخشی از سرگذشت کلی انسانهاست. 
"تاریخ برده داری" را که سی و دومین جلد از این مجموعه فرهنگی- تاریخی است، توسط "نورمن، ال-ماخت و مری هال با نام "the history of slavery" در سال 1997 چاپ شده و انتشارات ققنوس ترجمه فارسی آن را که توسط "سهیل سمی" صورت گرفته است در سال 1385 به چاپ رسانده و به تازگی روانه بازار نشر کرده است. در این جلد از مجموعه تاریخ جهان، سنت برده داری از آغازین زمانهای ظهور تا اوج رواج آن در اروپا و آمریکا و در پایان تا رسیدن به آزادی و اعتقاد به حقوق بشر، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و نگاهی نو به فرهنگ، سیاست، تاریخ، اقتصاد و... را به همراه دارد. 
حوادث مهم تاریخ برده داری در این کتاب از حدود 4000 سال قبل از میلاد و زمان سکونت سومریان در بین النهرین شروع می شود و تا حوادث آزادی خواهانه بردگان در قرن نوزدهم میلادی، اعلامیه آزادی بردگان آمریکا در (1863)، تصویب قانون تولد آزاد در برزیل (1871) و ممنوع کردن برده داری در آخرین کشور جهان یعنی موریتانی (1980) ادامه می یابد. در این میان، وضعیت و موقعیت بردگان و برده داران، از مناظر گوناگون بررسی و تحلیل می شود. 
"تاریخ برده داری"، مرز نژادی یا جغرافیایی نمی شناسد. هر نژادی - اعم از سیاه و زرد و سفید و سرخ- هم برده بوده است و هم برده دار. کمتر ملت یا مذهبی است که دامانش از لوث تجارت زندگی انسانها پاک باشد. مردم، هموطنان، هم نژادان، همکیشان، همنسلان و حتی بستگان خویش را به بردگی گرفته اند." 
برده داری و استثمار وجود انسانها تقریباً در هر جامعه ای که قدرت و ثروت و در پی آن زمینداری مطرح بوده، رواج داشته است. حتی آن طور که از شواهد و مستندات قانونی بر می آید، برده داری در بسیاری از کشورها کاملاً قانونی بوده و بر خرید و فروش و سوء استفاده از انسانها تحت این عنوان به صورت قانونی، نظارت هم می شده است. 
نویسندگان این مجموعه به قصد معرفی ریشه های پیدایش چنین تفکر و برداشتی نسبت به طبقات انسانی، از ابتدا نحوه استفاده جوامع از بردگان را بررسی می کنند و پس از اثبات چگونگی این استفاده غیر انسانی، سعی دارند به ریشه یابی و عوامل شکل گیری چنین فرایندی در دنیا بپردازند: 
"امپراتوری روم، برده داری را به شکل یک نهاد قانونمند اجتماعی سازماندهی و بسط داد. گروههای عظیم بردگان، نیروی کار لازم برای مزارع و معادن را تأمین می کردند و خدمتکاران به کارهای درون خانه ها رسیدگی می کردند..." 
اما پس از این مسیر و روند انجام پژوهش تاریخی، به بررسی یک حرکت ظالمانه تاریخی اجتماعی در مورد انسانهای دیگر که "برده" نام گرفته اند، تبدیل می شود و نویسندگان سعی دارند تا به نوعی حقیقت را در مورد برده داری آشکار سازند و دست کم جایگاه ظالم و مظلوم را در این حوزه از یکدیگر جدا کنند تا نتایج دیگری نیز از حاصل پژوهش و تاریخ نگاری شان به دست آید: 
"کودکان برده در جمعیتهای متمرکز در کشترازها، موقعیت بی ثباتی داشتند. در شش روز هفته، در حینی که برده ها در مزارع و زیر آفتاب داغ عرق می ریختند یا در "خانه های بزرگ" به کارهای خانه رسیدگی می کردند، بچه های آنها عموماً به حال خود رها می شدند تا یکدیگر را بزرگ کنند." 
پس از آن به آینده برده ها و مبارزات آنها برای رسیدن به آزادی و بر ضد برده داری پرداخته می شود؛ راهی که اگر چه به طور نسبی و تا حد بسیار زیادی آزادی بردگان و رعایت حقوق انسانها و بشریت را به دنبال داشت، اما همچنان تا رسیدن به مرزهای ایده آل انسانی و ریشه کن شدن همه مظاهر ریز و درشت و پیدا و پنهان برده داری و استثمار و ظلم به انسانها، فاصله دارد. هنوز هم در بسیاری از کشورهای جهان و بسیاری از جوامع شکلهای متفاوت و مختلفی از برده داری با شدتهای مختلف از کم تا زیاد و از آشکارا تا پنهانی وجود دارد و بشر تا رسیدن به آزادی و آزادگی کامل و رهایی بی چون و چرا از دست خویش، فاصله زیادی دارد: "برای پایان دادن به روند طولانی و تدریجی برده داری، فرهنگهای بسیاری باید در مورد معنای حقوق بشر به توافق برسند و جوی را پدید آورند که در آن، آزادی بتواند نفس بکشد."

اطلاعات این کتاب

نام کتاب: تاریخ برده‌داری
موضوع: تاریخ جهان
مترجم: سهیل سمی
مجموعه: تاریخ جهان
قیمت: 120000 ريال
شابک: 978-964-311-615-6
سال چاپ: 1394
نوبت چاپ: 4
نوع جلد: اعلا
قطع کتاب: وزیری
تعداد صفحات: 136
وزن کتاب: 0
توضیحات کتاب:از کتابهای «مجموعه تاریخ جهان» کتاب دیگری که به برده‌داری و تاریخ آن اختصاص دارد، منتشر می‌شود. این مجموعه که از طرف دانشجویان و دانش‌آموزان مورد استقبال زیادی قرار گرفت، رویدادهای مهم تاریخی را با زبانی ساده و قابل فهم برای علاقه‌مندان توضیح می‌دهد. در کتاب «تاریخ برده‌داری»، از برده‌داری به عنوان پدیده‌ای جهانگیر یاد شده که تمامی ملت‌ها و نژادها هیچ گاه از آن جدا نبوده‌اند چرا که تاریخ برده‌داری مرز نژادی یا جغرافیایی نمی‌شناسد. کتاب تاریخ برده‌داری واژه برده (Slave) را از ریشه اسلاو (Slav) دانسته و توضیح داده که نام قوم و اجداد گروهی از مردم در اروپای مرکزی و شرقی بوده که از قرن پنجم تا سیزدهم به شدت و دفعات زیادی مورد حمله قرار می‌گرفتند و به بردگی گرفته می‌شدند. «تاریخ برده‌داری» 134 صفحه است و به احتمال زیاد در نمایشگاه نوزدهم کتاب عرضه خواهد شد.

کتاب های مرتبط با این کتاب