گروه انتشاراتی ققنوس

دیوارنوشته‌های ترس

نویسنده: مهدی یزدانی‌خرم
تاریخ: 7/اسفند/1383

روزنامه شرق

مارگارت اتوود نویسنده کانادایی را می‌توان از جمله نویسندگانی دانست که در قالب‌ رمان هر نوع فضای اجتماعی و یا مفاهیم روزمره سیاسی را به تراژدی و یا مولفه‌ای استعاری تبدیل می‌کنند. اتوود که در اکثر نوشته‌هایش دغدغه مسایل طرح شده در جامعه کانادایی – آمریکایی پیرامونش را دارد در رمان «اوریکس و کریک» به سوی داستانی با شاخصه‌های استعاری – سمبلیستی حرکت می‌کند. اتوود چند سالی است که در ایران شناخته شده و به دلیل توانایی‌ای که در خلق روایت‌های اینچنینی دارد اقبال مناسبی هم پیدا کرده است. آثاری مانند آدمکش کور، عروس فریبکار، سرگذشت ندیمه و چهره پنهان که پیش از این به فارسی برگردانده شده‌اند، موید این بحث هستند. اما رمان «اوریکس و کریکی» که اصلاً آخرین نوشته این نویسنده نیز محسوب می‌شود به تازگی با ترجمه سهیل سمی و توسط انتشارات ققنوس منتشر شده است. این رمان به واقع چهارمین کتابی است که این نشر از اتوود کانادایی به چاپ رسانده است. کسانی که با فضای آثار اتوود آشنایی بیشتری دارند، می‌دانند که او به فرم کلاسیک رمان به عنوان زیرساخت روایی علاقه‌مند است. به همین دلیل رمان اوریکس و کریکی نیز از پیوستگی و در عین حال یک خط سیر روایی مشخص برخوردار است. داستان کتاب به مانند سایر آثار اتوود فضایی هولناک و به شدت استعاری دارد، در این فضا خواننده با موقعیتی رو به رو می‌شود که نسل انسان منقرض شده و تنها یک شخصیت که در فضای جنگلی رها شده بازمانده‌ای از این نسل است. فلاش‌بک‌های متعدد نویسنده به گذشته این شخصیت و روایتی که بین او و اتفاق‌هایی که در محل زندگی‌اش می‌گذرد باعث می‌شود شمایل یک شهرک عظیم که در آن اصلاحات ژنتیک صورت می‌پذیرد، آشکار شود. شهرکی که ساکنان آن را اغلب دانشمندان و کارشناسان این رشته تشکیل می‌دهند و خود و دستاوردهایشان را از گزند جهان بیرون محافظت می‌نمایند. «جیمی» به عنوان شخصیت محوری اثر، فرزند یکی از همین دانشمندان است که روایت او قصه رمان و زوال انسان را به تصویر می‌کشد...ویژگی مهم اتوود در این نکته است که اغلب به سراغ نوشتن از فضاها و جریان‌هایی می‌رود که رابطه عینی واضحی با جهان بیرون از متن ندارند ولی برآیند مفهومی و استعاری وضعیت امروزه بشر به حساب می‌آیند. او در «اوریکس و کریک» به مانند رمان سرگذشت ندیمه، فضایی از یک جامعه توتالیتر بسته و خودمدار را ارایه می‌کند که کارکردهای انسانی آن تراژدی فجیع و تاثیرگذاری را می‌آفریند. به همین دلیل اتوود با عینی‌نمایی هر چه بیشتر می‌کوشد تا اثر خود را از نزدیک شدن به فضاهای کافکایی و یا اگزیستانسیالیستی دور کند. زیرا تفکر وی به عنوان یک نویسنده کانادایی با نگاه سمبلیک و انتزاعی آن سبک روایی متفاوت است. 

پس مخاطب رمان اوریکس و کریک با شخصیت‌ها و انسان‌هایی مواجه می‌شود که در وهله اول بسیار رئالیستی و واقع‌نما تصویر شده‌اند و در وهله بعد در حیطه‌ای خاص و متروپولیس‌گونه قرار گرفته‌اند. مارگارت اتوود نویسنده بسیار توانایی است، او به عنوان یک رمان‌نویس مدرن بر ساختارهای زبانی و تصویری اثر خود تسلط دارد، نحوه چیدمان فصول، شتاب روایت و چگونگی قرار دادن شخصیت‌ها در موقعیت‌های منحصر به فرد از وی نویسنده‌ای ساخته که به معنای واقعی باید او را «حرفه‌ای» نامید. او در اوریکس و کریک که بالذات داستانی نمادین به نظر می‌رسد، چنان در عینی کردن مولفه‌های سمبلیک خود موفق است که بلافاصله مخاطب را با منطق اثر خود آشنا کرده و او می‌تواند به این منطق خو کند. دغدغه اصلی او یعنی وضعیت نگران‌کننده انسان به عنوان موجودی که در ساختارهای طبیعت و زیست‌محیطی خود دخالت می‌کند و همچنین حرکت او به سوی جوامع باستانی عشیره‌ای – قبیله‌ای موجب می‌شود تا اوریکس و کریک محملی برای طرح این مولفه شود. شخصیت‌های رمان که دائم با ماجراها و خرده‌روایت‌هایی متعدد رو به رو هستند ذات عاطفی و انسانی خود را در برابر وقایعی قرار می‌دهند که ویرانی عنصر اصلی آنها است. به واقع این رمان را می‌توان درامی گروتسکی نامید و دانست که با وجود هیجان فراوانی که در حین خوانش به مخاطب خود القا می‌کند، وی را دچار هولی فرارئالیستی نیز می‌نماید. این مولفه که به شکل‌های مختلف در سایر آثار این نویسنده تکرار می‌شود خبر از وضعیت معلق انسان جامعه اتوود و وحشت وی از روند مدرنیسم اخلاقی – صنعتی دارد. وحشتی که اتوود تنها می‌تواند راوی و گزارشگر آن باشد. رمان اوریکس و کریک بر هیمن اساس روایتی از وحشت و فرو افتادن این انسان در یک عرصه زیستی ویران‌گر و زیان‌بار است. مارگارت اتوود به سال 1939 متولد شده است. او تاکنون جوایز متعددی از جمله جایزه بوکر را از آن خود کرده است. انتشارات ققنوس حق چاپ این کتاب را از ناشر کانادایی آثار وی خریداری کرده است. 

اطلاعات این کتاب

نام کتاب: اوریکس وکریک
موضوع: ادبیات جهان
مترجم: سهیل‌ سمی
مجموعه:
قیمت: 48000 ريال
شابک: 964-311-511-9
سال چاپ: 1383
نوبت چاپ:
نوع جلد:
قطع کتاب:
تعداد صفحات: 0
وزن کتاب: 0
توضیحات کتاب:آخرین‌ رمان‌ نویسنده‌ معروف‌ کانادایی‌، مارگارت‌ اتوود، توسط‌ انتشارات‌ ققنوس‌ راهی‌ بازار نشر شد. اتوود پیش‌ از این‌ به‌ خاطر نگارش‌ کتاب‌ «آدمکش‌ کور» برنده‌ جایزه‌ بوکر ادبی‌ در سال‌ 2000 شده‌ بود، این‌ بار سرگذشت‌ تنها بازمانده‌ از یک‌ فاجعه‌ جهانی‌ زیست‌ محیطی‌ را به‌ رشته‌ تحریر درآورده‌ است‌. وی‌ می‌گوید: «هنگامی‌ که‌ حوادث‌ اولیه‌ داستان‌ در ذهنم‌ شکل‌ گرفت‌ و مشغول‌ نگارش‌ اوریکس‌ و کریک‌ بودم‌، در واقعیت‌ این‌ حوادث‌ داشت‌ به‌ وقوع‌ می‌پیوست‌، حادثه‌ یازدهم‌ سپتامبر و پس‌ از آن‌ انتشار میکروب‌ سیاه‌ زخم‌.» تمامی‌ اتفاقات‌ این‌ رمان‌ خواندنی‌ در سال‌های‌ پایانی‌ قرن‌ 21 رخ‌ می‌دهد. اتوود با دقتی‌ مثال‌زدنی‌ گزارشی‌ از جهانی‌ می‌دهد که‌ ما در آن‌ زندگی‌ می‌کنیم‌. جذابیت‌های‌ مطرح‌ شده‌ در این‌ رمان‌ از نگرانی‌ و افسوس‌ آدمی‌ حکایت‌ می‌کند که‌ در جهانی‌ می‌زید که‌ خود علت‌ اصلی‌ به‌وجود آمدن‌ آن‌ است‌. گفتنی‌ است‌

کتاب های مرتبط با این کتاب